Op vrijdag 22 mei 2026 opent de expositie Het Nachtarchief ‘Het Bruine Café’! Met een groep tekenaars en een fotograaf trok ik in het voorjaar langs bruine cafés in Amsterdam. Ik schreef er columns over waarin ik vragen stel als ‘Waarom gaan mensen naar café’s?’ en ‘Zijn liedteksten onschuldig?’ De curator van de tentoonstelling in café Fret (bij Amsterdam Sloterdijk) is kunstenaar en ondernemer Sanne van der Horst.

Fragment:

Via de Westerkerk komen we aan bij café De Twee Zwaantjes op de Prinsengracht. Ik ben daar in mijn leven als import-Amsterdammer al zeker honderd keer langs gefietst, maar het was me nooit echt opgevallen. Het is een smal café. Op de ruit staan twee zoenende zwanen. Binnen komt gelijk de muziek van Drukwerk me tegemoet. Je loog tegen mij alsof ik een kind was. Ik ga terug in de tijd, de jaren tachtig, toen ik kind was in Brabant. Harry Slinger met zijn rode petje op tv bij Toppop.
Boven de bar hangen flessen sterke drank op een rij. Polaroids van stamgasten. Een enorme foto van André Hazes (de oude) tegen het plafond. Sanne spreekt twee dames aan. 'Hoi, zijn jullie Jordanezen?' vraagt ze – net zoals zijzelf. De ene vrouw blijkt in het café te werken en de andere is haar moeder, en ja het zijn Jordanezen. Er zijn geen toeristen hier. We staan bij een foto van het Zwanenkoor, dat is in dit café ontstaan in 1988 en het bestaat nog steeds. Op het repertoire staan Amsterdamse liederen.
Boven de bar hangt een grote bel met een touw eraan. Wordt er wel eens een rondje gegeven?
Engelen bestaan niet van Ron Brandsteder – weer die jaren tachtig – klinkt luid door het café. Twee mensen aan het achterste tafeltje deinen mee.