Essay over de male gaze en misogynie. Een onderzoek naar hoe je kijkt en in hoeverre dit objectief is of aangeleerd. Illustratie door Werner Sennen. Verschenen bij digitaal cultureel magazine De Optimist in 2025.
Lees fragment:
Het ging zo. Ik las een ingezonden verhaal voor het tijdschrift waarvan ik redacteur ben – en voelde direct jeuk bij een passage over een man en een vrouw in een Spaanse hotelkamer. Ik wilde de tekst wegkrabben van het papier.
Het is avond. De man ligt op bed en de vrouw draait bevallig om hem heen. Hij kijkt op zijn telefoon. Ze kleedt zich voor hem uit, strijkt sensueel langs haar borsten, laat haar hand omlaagglijden en opent haar vochtige schaamlipjes. De man blijft als een lamzak naar zijn scherm kijken.
Ergernis één. Hoezo wil zij hem behagen terwijl hij nul interesse toont? Echt zo’n mannelijke fantasie: zó moet een vrouw zijn. Rondborstig, sexy en wellustig. Als man ben je gewoon te allen tijde aantrekkelijk – en zij wil jou. Het is je goed recht om daar geen aandacht aan te besteden. Zoals je de hond thuis negeert als je er even geen zin in hebt. Vanuit je ooghoek zie je heus dat het beest dolenthousiast op je reageert, dat is best leuk. Logisch ook: jij bent zijn baas.
En dan de tweede ergernis: de woordkeuze. Vochtige schaamlipjes. Moet ik nog meer zeggen? Je zegt ook niet stijf lulletje. Zachte balletjes. Nee, nee, bij mannen hebben we het over een harde pik.
Toen ik deze mening aan mijn redactiegenoten mailde – en heus een poging had gedaan die neutraal te formuleren – ontstond er discussie. Een van hen reageerde fel omdat ik de term male gaze gebruikte. ‘Dan kun je alles afserveren,’ zei hij. ‘We hebben in ons tijdschrift zeer diverse seksbeschrijvingen gehad. En dan mag dit heterostel niet in ons blad? Inclusiviteit is voor iedereen.’
Daar had hij een punt.
Is het juist een teken van emancipatie dat deze vrouw mag uiten dat ze zin heeft in seks en probeert de man zover te krijgen dat hij meedoet?
Ik wist dat de tekst was geschreven door een man. Zou het verschil maken als het een vrouw of non-binair persoon was? Dan kon ik het niet zomaar afdoen. Toch zou ik geïrriteerd zijn. Deze vrouw komt over als iemand die de mannelijke blik volledig heeft geïnternaliseerd. Die mooi en aantrekkelijk wil zijn voor hém. Alsof dat haar enige rol is.